Osmanlı Minyatür Sanatında İkonografik Bir Okuma: “Gül Koklayan Fatih” Portresi ve Gül-i Muhammedî Sembolizmi
Fatih Sultan Mehmed’in Nakkaş Sinan Bey tarafından resmedilen meşhur minyatüründe sağ elinde tuttuğu gül, yüzyıllardır sanat tarihçileri, ilahiyatçılar ve kültür araştırmacıları için zengin bir yorumlama alanı sunmaktadır. Bu makale, Fatih’in elindeki gülün sembolik anlamını çok katmanlı bir yaklaşımla ele almaktadır. Çalışmada gülün; İslam tasavvuf geleneğinde Hz. Muhammed’i temsil eden bir motif olarak kullanılması, Osmanlı siyasi ikonografisinde İslam medeniyetinin ve hilafetin sembolü haline gelmesi, ayrıca Fatih’in kişisel karakterine dair zarafet ve tefekkür unsurlarını yansıtması incelenmektedir. Makale, gül sembolizmini yalnızca tekil bir anlama indirgemek yerine, dönemin siyasi, kültürel ve sanatsal bağlamı içinde değerlendirmeyi amaçlamakta; bu bağlamda Gentile Bellini’nin portresi ile Osmanlı minyatür geleneği arasındaki etkileşimi, tasavvuf literatüründe gülün yerini ve gül hakkındaki uydurma rivayetlerin sembolik anlamlandırma üzerindeki etkisini tartışmaktadır.
